Bà mẹ 4 con Vân Trang giành nhất nữ 42km Y Tý Mùa Vàng: 'Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ'

Rạng sáng ngày 6/9/2026, giữa vùng núi Lảo Thẩn hùng vĩ của Lào Cai, Vân Trang bước qua vạch đích cự ly 42km giải chạy Y Tý Mùa Vàng. Đồng hồ tại khu vực về đích hiển thị 4 giờ 26 phút. Với thành tích này, cô giành vị trí thứ nhất nữ cự ly 42km, đồng thời xếp thứ nhì chung cuộc toàn giải. Điều khiến thành tích thêm đặc biệt là Vân Trang là mẹ của bốn con, sinh năm 2026, hiện sinh sống tại Hà Nội. Những tưởng khoảnh khắc đáng tự hào ấy sẽ chỉ nhận được sự ngưỡng mộ, nhưng ngay sau khi hình ảnh cán đích của cô xuất hiện trên mạng xã hội, một bộ phận người dùng mạng đã có những bình luận thiếu thiện chí về ngoại hình. Họ không nói về nỗ lực, thành tích hay hành trình dài hơn 42km giữa địa hình núi cao. Thay vào đó, họ tập trung vào vòng ngực lớn tự nhiên của nữ runner dưới bộ trang phục thể thao bó sát và dùng những lời lẽ giễu cợt. Vân Trang, có biệt danh Jang Doll, không chọn cách im lặng. Cô nhanh chóng có màn đáp trả thẳng thắn, cá tính, khiến cuộc trò chuyện trên các hội nhóm chạy bộ xoay chuyển sang hướng khác. Cung đường 42km của Y Tý không hề dễ dàng. Địa hình trail chủ yếu là đường mòn trên núi, với tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m, có những đoạn dốc đứng đánh gục cả những runner nam có thể lực tốt. Không khí vùng cao khiến nhịp thở khó giữ ổn định. Các vận động viên phải vượt qua ruộng bậc thang, lối mòn quanh co, sỏi đá và cả sương mù dày đặc vào sáng sớm. Chính vì vậy, thời gian 4:26 tại một giải chạy có độ khó như Y Tý là thông số đáng nể với bất kỳ ai, không phân biệt giới tính. Chia sẻ với phóng viên sau khi cán đích, Vân Trang cho biết cô gần như cạn năng lượng ở nhiều đoạn đường. Thay vì nghĩ đến đích, cô chọn cách chia nhỏ mục tiêu, chỉ tập trung vào từng đoạn đường ngay trước mắt. "Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: ‘Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội’." Sức bền của cô không đến trong một sớm một chiều. Là mẹ của bốn con, Vân Trang phải sắp xếp quỹ thời gian dày đặc giữa gia đình, công việc và tập luyện. Ngoài chạy bộ, cô còn kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày. "Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật", nữ runner chia sẻ. Đáng nói, thành tích 4:26 không chỉ giúp cô đứng đầu nữ. Ở bảng tổng sắp toàn giải, cô chỉ xếp sau một vận động viên nam. Nghĩa là trong một đường đua khắc nghiệt, phần lớn các runner nam đều về sau Vân Trang. Với những ai hiểu trail running, đây là thông số cực kỳ ấn tượng. Thế nhưng, điều được bàn tán nhiều nhất lại không phải thành tích. Trên một số hội nhóm về chạy bộ, hình ảnh Vân Trang mặc áo bó sát bị đưa lên bàn tán khiếm nhã. Có bình luận dùng cụm từ thô tục để miêu tả vòng một của cô. Họ gán cho cô cái mác không khác gì một trò đùa, bất chấp việc cô vừa hoàn thành một trong những cự ly trail khó nhất tại Việt Nam. Vân Trang lập tức bày tỏ sự bức xúc: "Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực ‘tiếp tế vitamin C’ cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!". Câu nói “chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ” nhanh chóng trở thành câu nói được nhiều người ủng hộ. Không ít runner, kể cả nam lẫn nữ, cảm thấy đồng cảm với Vân Trang. Bởi lẽ, trong thể thao nói chung và chạy bộ nói riêng, phụ nữ thường phải đối mặt với những ánh nhìn khắt khe về ngoại hình, trong khi nam giới hiếm khi bị soi xét ở mức độ tương tự khi thi đấu. Đứng trước câu hỏi liệu cô có chọn trang phục rộng rãi hơn để né tránh sự chú ý hay không, nhà vô địch Y Tý dứt khoát đáp: "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua". Về góc độ kỹ thuật, áo bó sát là lựa chọn phổ biến của cả nam và nữ runner khi chạy địa hình. Trang phục bó sát giúp giảm ma sát, thấm hút mồ hôi, hạn chế tình trạng hằn da, xây xát do cọ xát trong thời gian dài. Với những nữ runner có vòng ngực lớn, áo bó sát hoặc áo hỗ trợ chuyên dụng còn quan trọng hơn để giảm đau và tránh chấn thương khi di chuyển liên tục trên dốc. Vì vậy, việc dùng ngoại hình để chê bai một runner trong khi cô ấy đang chạy đúng trang phục chuyên môn không khác gì việc đổ lỗi cho giày của người chiến thắng. Vân Trang cũng gửi thông điệp thẳng thắn tới những người có cái nhìn tiêu cực với phụ nữ tham gia thể thao: "Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình". Thực tế, câu chuyện của Vân Trang không phải cá biệt. Rất nhiều nữ vận động viên nghiệp dư tại Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực kép: vừa phải tập luyện để đạt thành tích, vừa phải nghe những bình phẩm về cơ thể, trang phục, thậm chí cả gương mặt khi chạy. Nhưng chính việc các runner nữ ngày càng nói thẳng, đáp trả mạnh mẽ đang giúp cộng đồng thể thao tiến bộ hơn. Y Tý Mùa Vàng 2026 với Vân Trang sẽ là kỷ niệm khó quên. Cô tới đây với tư cách một vận động viên nữ, sinh năm 2026, và rời đi với ngôi vị cao nhất dành cho nữ ở cự ly 42km. Cô mang theo huy chương, mang theo sự tự hào, và cũng mang theo một tuyên ngôn đủ sức vang xa. Hào quang tại Lảo Thẩn khép lại, Vân Trang đã xác định mục tiêu tiếp theo. Cô cho biết sẽ chinh phục cự ly Ultra Trail khốc liệt hơn tại giải VMM 70km sắp tới, và dự kiến chạy nội dung 100km vào cuối năm. Đây là những cự ly đòi hỏi nền tảng thể lực, tinh thần thép và chiến lược dinh dưỡng rất chặt chẽ. "Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ", Vân Trang bày tỏ sự quyết tâm cho hành trình tiếp theo. Khi nhìn lại câu chuyện của cô ở Y Tý, điều đọng lại không phải là những lời đánh giá khiếm nhã. Điều đọng lại là một người phụ nữ đã chạy rất nhanh, rất bền bỉ, vượt qua hơn 1.300m độ cao tích lũy, vượt qua chính giới hạn của cơ thể để về đích trong tốp đầu toàn giải. Cô có bốn con, có công việc riêng, có niềm đam mê chạy bộ và có một thái độ sống tích cực. Bởi vậy, nếu ai đó cần một câu trả lời cho việc vì sao phụ nữ vẫn nên chạy trail, vì sao phụ nữ vẫn nên mặc trang phục thể thao thoải mái và vì sao phụ nữ không cần xin lỗi vì ngoại hình của mình, hãy nhìn vào Vân Trang. Cô không cần chứng minh điều gì ngoài việc cô có thể hoàn thành một đường đua mà nhiều người e ngại. Cô không cần chạy theo lời khen. Cô chạy theo mục tiêu của chính mình. Câu chuyện của Vân Trang ở Y Tý vì thế cũng là câu chuyện về một nền thể thao Việt Nam ngày càng nhiều phụ nữ dám bước ra khỏi vùng an toàn. Họ không chạy để trở thành người nổi tiếng, không chạy để vừa lòng bất kỳ ai. Họ chạy vì họ yêu sự tự do, yêu cảm giác được thử thách bản thân và yêu chính cơ thể của mình, với tất cả những đặc điểm riêng vốn có. Trên những cung trail dài, không ai hỏi bạn có thân hình chuẩn mực hay không.Trên cung trail dài, người ta chỉ hỏi bạn còn đủ sức để bước tiếp hay không. Vân Trang đã trả lời câu hỏi đó bằng đôi chân của chính mình: cô về đích trong nhóm dẫn đầu, cô vượt qua những dốc núi hiểm trở, cô làm được điều mà không ít người cho rằng khó tin với một bà mẹ bốn con. Những lời đáp trả sòng phẳng của cô vì thế không chỉ bảo vệ chính cô. Nó còn là tiếng nói chung cho những nữ runner luôn phải nghe những lời bàn tán từ bên ngoài đường chạy. Nó nhắc nhở mọi người rằng thành tích, sự nỗ lực và kỷ luật mới là thứ đáng được tôn vinh, còn ngoại hình cá nhân là chuyện riêng tư không nên bị đem ra làm trò tiêu khiển. Với Vân Trang, Y Tý 2026 đã qua. Hành trình dài hơn phía trước còn nhiều thử thách hơn với VMM 70km và mục tiêu 100km cuối năm. Nhưng có một điều chắc chắn: bất kể cô chạy ở đâu, chạy cự ly nào, cô vẫn sẽ chạy bằng đôi chân của chính mình, không chạy bằng miệng thiên hạ.