Bà mẹ 4 con Vân Trang vô địch Y Tý 42km, đáp trả body shaming: 'Chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ'

Ngày 6/9/2026, tại bản Y Tý (huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai) đã diễn ra một trong những sự kiện chạy địa hình đáng chú ý nhất năm - giải chạy Y Tý Mùa Vàng 2026. Giải đấu năm nay có sự góp mặt của hơn 1.200 runner đến từ khắp cả nước và quốc tế, trải dài trên các cung đường trail từ 10km đến 42km, đặc biệt cung đường 42km được đánh giá là một trong những khó nhất của hệ thống giải chạy trên núi phía Bắc. Tuy nhiên, cái tên khiến cả giải đấu phải nhắc đến không ai khác là Vân Trang - nữ vận động viên nghiệp dư sinh năm 2026, hiện là mẹ của 4 con. Cô đã về đích đầu tiên ở cự ly 42km nữ với thành tích ấn tượng: 4 giờ 26 phút. Đáng chú ý, tổng sắp chung cuộc toàn giải, Vân Trang chỉ đứng thứ 2, sau đúng một nam runner vô địch tuyệt đối là Trần Văn Long (3 giờ 58 phút), nhưng đã đánh bại hơn 600 chân chạy nam khác. Một kỳ tích phi thường với một người phụ nữ đang bận rộn với thiên chức làm mẹ. "Tôi vẫn không thể tin được bản thân mình có thể giành vị trí cao đến vậy. Ở vạch đích, tôi đã khóc. Những tháng trời ròng rã tập luyện cuối cùng cũng đơm hoa", Vân Trang chia sẻ với phóng viên sau khi nhận giải. Cung đường 42km Y Tý bắt đầu từ trung tâm xã Y Tý, chạy qua các bản làng như Phìn Hồ, Lảo Thẩn, dọc theo những thửa ruộng bậc thang vàng óng mùa lúa. Địa hình chủ yếu là đường mòn, dốc đứng lên xuống liên tục, với tổng độ cao tích lũy lên tới 1.300m. Độ cao trung bình của cung đường khoảng 2.000m, khiến không khí trở nên loãng, nhiều vận động viên phải giảm tốc độ hoặc phải đi bộ ở những đoạn dốc. Vân Trang cho biết cô đã có một kế hoạch chạy khoa học, cô chia cung đường thành từng cụm 5km, không nhìn quá xa. "Tôi luôn giữ nhịp tim ở vùng Z3, uống nước và bổ sung năng lượng mỗi 45 phút. Đoạn dốc nào tôi đi nhanh thay vì chạy để tiết kiệm sức cho những đoạn đường bằng phẳng cuối cùng." Cô cũng cho biết nhờ đã tập luyện nhiều trên các ngọn đồi ở Hà Nội và các buổi chạy dài cuối tuần trên núi Ba Vì nên cô không quá choáng ngợp với địa hình Y Tý. Thành tích của Vân Trang không chỉ dừng lại ở tấm huy chương của mình mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều phụ nữ. Trên mạng xã hội, nhiều người gọi cô là "Người phụ nữ thép", "Mẹ 4 con siêu nhân". Nhưng đi kèm với sự ngưỡng mộ, một vài người dùng mạng đã để lại bình luận khiếm nhã, chê bai ngoại hình, đặc biệt là vòng 1 của cô khi cô mặc bộ đồ thể thao bó sát. Một số bình luận như: "Vác hai quả bưởi chạy thế mà cũng chạy nhanh", "Ngực to thế này không sợ chạy đau lưng à?" đã bị lan truyền trên các hội nhóm chạy bộ. Ngay khi nhận được những bình luận tiêu cực, Vân Trang đã đáp trả một cách cá tính: "Em đố ai vác được hai quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân, chứ không phải chạy bằng ngoại hình. Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực để bổ sung vitamin C cho tinh thần." Câu nói nhanh chóng được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội, nhận về hàng nghìn lượt thích và bình luận. Nhiều người lên tiếng bảo vệ Vân Trang, đồng thời chỉ trích những ai có suy nghĩ thiếu tôn trọng. Một số trang tin, diễn đàn chạy bộ cũng đăng tải lại, tôn vinh tinh thần mạnh mẽ của cô. Trong một cuộc phỏng vấn sau đó, Vân Trang thẳng thắn bày tỏ: "Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, tôi mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình". Vân Trang bắt đầu chạy bộ từ năm 2026, ban đầu chỉ để giảm cân sau sinh nhưng sau đó tình yêu với bộ môn này ngày càng lớn. Cô đã tham gia học hỏi qua các giải chạy ngắn, rồi marathon, trail. Không chỉ chạy, cô còn tập gym, bơi lội và các bài tập bổ trợ như squat, plank nhằm tăng cường sức mạnh. Cô duy trì lịch tập 6 buổi/tuần, mỗi buổi 60-90 phút, kết hợp xen kẽ giữa chạy dài, chạy interval, tập tạ. "Việc làm mẹ bốn con chưa bao giờ là rào cản với tôi. Ngược lại, các con chính là động lực để tôi sống khỏe mạnh và truyền cảm hứng cho chúng. Tôi hy vọng các con tôi sẽ thấy rằng mẹ chúng không chỉ là người phụ nữ của gia đình mà còn là một người phụ nữ mạnh mẽ, dám chinh phục những thử thách", Vân Trang nói. Về việc trang phục thể thao, Vân Trang khẳng định cô không bao giờ hy sinh sự thoải mái để làm hài lòng người khác. "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Tôi chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Cuộc sống cũng như chạy marathon, không phải lúc nào cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Sẽ có lúc trời mưa, đường trơn, nhưng nếu bạn gục ngã ngay lần đầu vấp ngã, bạn sẽ không bao giờ về đích." Một thành viên ban tổ chức giải Y Tý, ông Hoàng Anh cho biết: "Chúng tôi đánh giá rất cao tinh thần và thành tích của Vân Trang. Cô ấy là một trong những vận động viên nữ có chuyên môn tốt nhất từ trước đến giờ tại giải. Việc cô vượt qua nhiều nam giới cho thấy thể thao không phân biệt giới tính, chỉ phân biệt bằng sự cố gắng." Không chỉ dừng lại tại Y Tý, Vân Trang đã ấp ủ mục tiêu xa hơn. Cô sẽ chinh phục cự ly 70km tại giải Vietnam Trail Marathon (VMM) tổ chức tại Mộc Châu vào tháng 10 tới, và xa hơn là cung đường 100km ultramarathon tại giải Vietnam Mountain Marathon (VMM) ở Sa Pa vào tháng 11 năm nay. "Tôi biết 70km hay 100km là một bước nhảy lớn, nhưng tôi tin rằng với kế hoạch tập luyện phù hợp, tôi có thể vượt qua. Tôi đã từng không bao giờ nghĩ mình có thể chạy được 42km sau tám năm trước, vậy nên tại sao tôi không thử với 100km? Tôi muốn chứng minh rằng phụ nữ, đặc biệt là các bà mẹ, không có giới hạn nào là không thể vượt qua", Vân Trang cười tươi nói. Câu chuyện của Vân Trang là một lời nhắc nhở rằng phụ nữ trong thể thao vẫn phải đối mặt với rất nhiều định kiến và sự soi xét về ngoại hình. Từ những nữ vận động viên mặc bộ đồ bơi hay những nữ cầu thủ bị bình luận về gương mặt, vóc dáng, tất cả họ đều xứng đáng được tôn trọng vì tài năng và sự nỗ lực của mình. Hy vọng rằng trong tương lai, cộng đồng sẽ văn minh hơn, hướng đến việc tôn vinh những giá trị đích thực của thể thao. Hãy cùng nhìn vào đôi chân của Vân Trang, đôi chân đã chạy 42km đường núi, đưa cô đến vị trí thứ hai toàn giải, và hãy để những lời khen ngợi thay cho những lời chê bai vô nghĩa. Còn với bản thân Vân Trang, cô chỉ nhắn nhủ: "Tôi không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày tôi trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ." Và đó là một triết lý sống đáng để chúng ta suy ngẫm.